مرز باریک میان «سوگ» و «افسردگی»؛ چه زمانی باید از متخصص کمک بگیریم؟

در پی وقوع بحران‌های اخیر در کشور، بسیاری از شهروندان با احساساتِ سنگین و چالش‌های روانی دست‌وپنج نرم می‌کنند. دکتر حمید دانایی، متخصص روان‌پزشکی و مدیر گروه سلامت روان دانشگاه، ضمن تأکید بر لزوم تفکیک میان «واکنش طبیعی به رنج» و «اختلال افسردگی»، نسبت به نادیده گرفتن علائم هشداردهنده هشدار داد.

وقتی غم، طبیعی است.

دکتر دانایی غمِ ناشی از فقدان یا رویدادهای دشوار را بخشی جدایی‌ناپذیر از تجربه انسانی دانسته و توضیح داد: در واکنش به سوگ یا از دست دادن، تجربه دوره‌هایی از بی‌خوابی، بی‌اشتهایی یا ناراحتی عمیق طبیعی است. نکته کلیدی در اینجا «ماندگاری» است؛ در غمِ طبیعی، فرد همچنان ظرفیت تجربه لحظات شادی و پیوند با دیگران را دارد و با گذشت زمان، این طوفان‌های روانی به آرامش نسبی می‌رسند.

خط قرمز؛ کجایِ غم، افسردگی است؟

این متخصص روان‌پزشکی با ترسیم خط قرمز میان غمِ گذرا و افسردگیِ پس از بحران، نسبت به «ماندگاریِ احساس بی‌ارزشی و ناامیدی» هشدار داد. او تأکید کرد: اگر فردی بیش از دو هفته با علائمی همچون خستگی مفرط، از دست دادن کامل علاقه به زندگی، بی‌خوابی‌های مقاوم و از همه مهم‌تر، افکار آسیب به خود درگیر است، دیگر نمی‌توان آن را یک واکنش طبیعی دانست. در این نقطه، افسردگی به عنوان یک بیماریِ قابل‌درمان، جایگزین سوگ شده است.

سلامت روان، کمتر از سلامت جسم نیست

مدیر گروه سلامت روان دانشگاه با تأکید بر اینکه مراجعه به روان‌شناس یا روان‌پزشک باید به یک هنجار اجتماعی تبدیل شود، افزود: پذیرش احساسات و گفت‌وگو با عزیزان، نخستین گام در مسیر بهبودی است؛ اما نباید فراموش کرد که افسردگی یک بیماریِ بیولوژیک و روان‌شناختی است که در بسیاری از موارد با مداخلات تخصصی به‌موقع، کاملاً درمان‌پذیر است.
دکتر دانایی خاطرنشان کرد: سلامت روان بخش جدایی‌ناپذیر از سلامت کلی انسان است. همان‌طور که برای دردهای جسمانی بی‌درنگ به پزشک مراجعه می‌کنیم، نباید در مواجهه با دردهای روح و روان نیز اهمال کرد.