پیش دیابت یا پره دیابت (Prediabetes) یعنی میزان قند خون از حالت طبیعی و نرمال بیشتر می‌شود. اگر پیش دیابت به‌ درستی کنترل و درمان نشود به بیماری دیابت نوع ۲ تبدیل خواهد شد. پره دیابت معمولا همیشه علائم و نشانه ندارد بنابراین حتما باید آزمایش قند خون بدهید به خصوص در مواردی که ریسک بیماری بالا است.

پیش دیابت چیست؟
پره دیابت یکی از بیماری های شایع غدد است که در آن میزان قند خون از حد نرمال بالاتر می‌رود، اما آنقدر زیاد نیست که آن را دیابت بدانیم. احتمال ابتلا به دیابت در افراد مبتلا به پره دیابت طی پنج تا ده سال بعد از ابتلا ۵۰ درصد است، اما با اتخاذ تدابیر و اقداماتی می‌توان آن را کنترل کرد و از تبدیل شدن به دیابت نوع ۲ جلوگیری نمود. به همین دلیل انجام چکاپ برای این افراد از اهمیت بالایی برخوردار خواهد بود.
معیارهای تشخیص در پیش دیابت چیست؟
- میزان قند خون ناشتا در فرد ۱۰۰ تا ۱۲۵ میلی‌گرم باشد.
- میزان قندخون تصادفی در فرد بین 199-140 باشد.
- میزان هموگلوبین ای وان سی ( HbA1c ) در فرد بین 6.4-5.7 باشد.
علائم پیش دیابت چیست؟
برخی از شایع‌ترین علائم پره دیابت شامل این موارد می‌شوند:
o تیره شدن پوست زیر بغل یا پشت و کناره‌های گردن که به آن آکانتوز نیگریکانس می‌گویند.

o ایجاد اسکین تگ (منگوله‌های پوستی)

o تغییرات چشمی که به رتینوپاتی وابسته به دیابت تبدیل می‌شوند.
در این بیماری معمولا در آرنج، زانوها، گردن، زیر بغل، و بند انگشتان شاهد تغییر رنگ هستیم. در صورت تشخیص ابتلا به پره دیابت اگر علائم زیر را هم دارید حتما باید به متخصص مراجعه کنید:
o تشنگی شدید.
o تکرر ادرار به خصوص تکرر ادرار در شب.
o خستگی.
o تاری دید.
o درد یا بریدگی که زخم‌ها التیام پیدا نمی‌کنند.
این‌ها علائم و نشانه‌های دیابت نوع ۲ هستند و تایید کننده این که پره دیابت شما به دیابت نوع ۲ تبدیل شده است. پزشک برای تایید تشخیصش، آزمایش‌های مختلفی را تجویز می‌کند.

ریسک فاکتورها یا عوامل خطر ابتلا به پیش دیابت
خطر ابتلا به پره دیابت همه را تهدید می‌کند و کسی از این بیماری در امان نیست، اما برخی فاکتورها هستند که احتمال بیماری را بیشتر می‌کنند. پره دیابت رابطه تنگاتنگی با فاکتورهای سبک زندگی و ژنتیک دارد. در ادامه برخی از ریسک فاکتورها یا عوامل خطر ابتلا به پیش دیابت را آورده‌ایم:
o سن: افراد بالای ۴۵ سال بیشتر در معرض ابتلا به پیش دیابت هستند.
o وزن بدن: شاخص توده بدنی بیشتر از ۲۵، دیگر عامل خطر ابتلا به پره دیابت است. این افراد حتما باید تست غربالگری پره دیابت بدهند.
o چربی و چاقی دور شکم: هر چقدر چاقی شکمی بیشتر باشد، ریسک ابتلا به این بیماری چند برابر می‌شود. در آقایان و خانم ها اگر اندازه دور شکم 90 و بیشتر باشد، نشانه خطرناکی است.
o نژاد و قومیت: تحقیقات نشان می‌دهند که آمریکایی‌های آفریقایی، آسیایی، اسپانیایی‌ها و بومی‌های آمریکایی بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند.
o رژیم غذایی: مصرف مداوم گوشت قرمز، گوشت‌های فرآوری شده، و نوشیدنی‌های با قند مصنوعی، ریسک ابتلا به این بیماری را چندبرابر می‌کنند.
o فعالیت ورزشی و تحرک: ورزش منظم نه فقط کمک می‌کند که وزنتان در بازه مناسبی حفظ شود، بلکه ریسک ابتلا به پره دیابت را هم کم می‌کند.
o سابقه خانوادگی: اگر یکی از افراد درجه یک خانواده بیماری دیابت نوع ۲ داشته باشد، ریسک ابتلا به پره دیابت در شما بیشتر خواهد بود.
o مصرف دخانیات: مصرف سیگار و دخانیات نه فقط ریسک مقاومت انسولینی را بیشتر می‌کند، بلکه باعث چاقی شکمی هم می‌شود که خود یکی از فاکتورهای خطر پره دیابت است.
o داشتن بیماری زمینه‌ای و سابقه پزشکی: آپنه خواب، دیابت بارداری، سندروم تخمدان پلی کیستیک، فشار خون بالا و افزایش کلسترول بدن خون باعث بالا رفتن ریسک مقاومت انسولینی و این بیماری می‌شوند.
افزایش سن، افزایش وزن، ورزش نکردن، مصرف دخانیات، رژیم غذایی ناسالم، سابقه خانوادگی قند خون، ابتلا به برخی بیماری‌های زمینه‌ای از مواردی هستند که شانس ابتلا به پیش دیابت را افزایش می‌دهند.

درمان پیش دیابت
درمان پیش دیابت را می‌توان به‌ منزله راهی برای پیشگیری از ابتلا به دیابت نوع دو دانست. در صورتی که مشاور دیابت با معاینه و بررسی آزمایش‌ها رای به تشخیص به ابتلا به پره دیابت بدهد، برای درمان قطعا تغییرات سبک زندگی را تجویز می‌کند. شایع‌ترین روش‌های مدیریت و درمان پره دیابت به‌ شرح زیرند:
o رژیم غذایی سرشار از فیبر.
o ورزش منظم و تحرک.
o لاغری و کاهش وزن برای افرادی که از چاقی رنج می‌برند.
o مصرف داروهای تجویزی پزشک.
برخی مبتلایان به پره دیابت از داروهای مکمل برای کنترل و درمان بیماری استفاده می‌کنند. همیشه پیش از مصرف مکمل‌ها حتما با پزشک متخصص غدد مشورت کنید، چراکه ممکن است روی داروهای مصرفی تاثیر بگذارند.
نتیجه بررسی‌ها نشان می‌دهند که رژیم غذایی کم کربوهیدرات تاثیر زیادی در مدیریت میزان قند خون، مقاومت انسولین و وزن بدن در پیش دیابتی‌ها دارد. در رژیم‌های کم کربوهیدرات معمولا مصرف کربوهیدرات‌ به کمتر از ۲۶ درصد کل کالری‌های روزانه محدود می‌شود. افراد مبتلا به کلسترول بالا، افرادی که از بیماری کلیوی رنج می‌برند یا بیماران قلبی گزینه خوبی برای رژیم کم کربو نیستند. پیش از هر گونه اقدامی برای تغییر در رژیم غذایی، حتما با متخصص تغذیه و متخصص غدد در این مورد مشورت کنید.
بهترین راه برای درمان پیش دیابت تغییر سبک زندگی است. ورزش، رژیم غذایی سالم و کم کربوهیدرات و سرشار از فیبر در کنار کاهش وزن به درمان پیش دیابت کمک زیادی می‌کند.
ورزش برای پیش دیابت
داشتن تحرک و فعالیت جسمی از موارد لازم برای کنترل و درمان پره دیابت محسوب می‌شود. افراد مبتلا به این بیماری باید حداقل ۱۵۰ دقیقه در هفته فعالیت ورزشی و جسمی سبک داشته باشند مثل:
o پیاده‌روی.
o حرکات ورزشی هوازی.
o دوچرخه‌سواری.
o شنا.
o وزنه‌برداری.
o حرکات کششی.
o ورزش با کش‌های استقامتی.
داروی پیش دیابت.
هرچند که تغییر سبک زندگی معجزه می‌کند، اما در برخی افراد مبتلا به این بیماری، به تجویز دارو هم نیاز است. در حال حاضر تنها داروی این بیماری که برای درمان پره دیابت مورد تایید سازمان غذا و دارو آمریکا قرار دارد، داروی متفورمین است. اگر پزشک ریسک فاکتورهایی مثل میزان کلسترول خوب پایین، تری گلیسیرید بالا، سابقه خانوادگی، ابتلا یا چاقی را در فرد مشاهده کند می‌تواند قرص متفورمین را تجویز کند.
رژیم غذایی پیش دیابت
بسته به شدت پیشرفت بیماری، یکی از روش‌های اصلی درمان پره دیابت، تغییر سبک و عادات زندگی فرد است. حتی فرد می‌تواند رژیم غذایی پره دیابت بگیرد. متخصص تغذیه بسته به نیازهای سلامتی بدن، رژیم غذایی مناسبی را تجویز می‌کند. پیش از انتخاب هر رژیم غذایی حتما با متخصص تغذیه مشورت کنید تا براساس نیاز بدنتان برنامه غذایی مناسب را در اختیارتان قرار دهد. اقدامات لازم برای تغذیه پیش دیابتی‌ها شامل این موارد می‌شوند:
o پرهیز از مصرف غذاهای فرآوری شده.
o حذف نمک از تمام غذاها و ممنوعیت مصرف غذاهای شور.
o حذف خوراکی‌های کافئین‌دار.
o کاهش مصرف پروتئین.
o مصرف غذاهای آبکی.
o حذف یا کاهش مصرف سبزیجات نشاسته‌ای مثل کرفس، اسفناج و هویج.
o پرهیز از نوشیدنی‌های قندی.
o کاهش مصرف قند و شکر.
عوارض پیش دیابت
ابتلا به این بیماری یعنی احتمال و ریسک ابتلا به دیابت نوع دو در فرد بیشتر می‌شود. ریسک بیشتر ابتلا به بیماری قلبی و سکته مغزی از دیگر عوارض پیش دیابت هستند. بیماری‌های زیر هم جزء عوارض پره دیابت محسوب می‌شوند:
o آسیب عصبی.
o آسیب کلیوی.
o آسیب چشمی.
o زخم پای دیابتی و آسیب به پاها.(که احتمال قطع عضو به ‌خاطر ضعیف شدن جریان خون در پاها بیشتر می‌شود).
o عفونت‌های پوستی.
o مشکل و اختلال شنوایی.
o بیماری آلزایمر.
البته خبر خوب این است که با ایجاد تغییرات سبک زندگی در بلند مدت می‌توان این بیماری را برطرف کرد.
راهی برای پیشگیری از پیش دیابت وجود دارد؟
در صورتی که یکی از اقوام و اعضای درجه یک خانواده به این بیماری مبتلا هستند حتما برای معاینه به دکتر متخصص غدد مراجعه کنید. با انتخاب سبک غذایی سالم و پرهیز از عادات غذایی نادرست، عدم تحرک و تنبلی، حذف مصرف دخانیات و نوشیدنی های الکلی می‌توانید از ابتلا به پره دیابت پیشگیری کنید.

منبع: https://doctoreto.com/blog/what-is-prediabetes/#:~:text و کتاب راهنمای بالینی دیابت