با آغاز بلندترین شب سال، «یلدای ایرانی» ، بار دیگر فرصتی فراهم شد تا در کنار دکتر حمید دانایی روانپزشک و سرپرست گروه سلامت روانی اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی نیشابور باشیم و سوالاتی از ایشان به شرح ذیل بپرسیم.
🔻روابط عمومی دانشگاه: شب یلدا رو توصیف کنید؟
🖋دکتر دانایی: فرصتی است تا افراد خانواده گرد هم آیند، خاطرات مشترک را مرور کنند و در کنار یکدیگر لحظاتی سرشار از شادی و مهر را تجربه نمایند. این سنت باستانی، فراتر از یک جشن تقویمی، به مثابه یک عامل محافظت کننده روانی عمل می کند.
🔻روابط عمومی دانشگاه: آیا شب یلدا در کاهش فشارهای روحی موثر است؟
🖋دکتر دانایی: روانشناسان معتقدند دیدارهای خانوادگی و تعامل اجتماعی در این شب، نقشی مؤثر در کاهش فشارهای روحی و افزایش احساس تعلق و شادی دارد.در جهانی که سرعت تغییرات و فشارهای زندگی مدرن، به طور فزاینده ای افراد را دچار انزوا و اضطراب می سازد، احیای سنتها و تقویت شبکه های حمایتی اولیه (خانواده)، اهمیت حیاتی پیدا می کند.
🔻روابط عمومی دانشگاه: ارتباط فیزیکی در سلامت روان و شب یلدا چیست؟
🖋دکتر دانایی: یلدا به طور خاص، با تأکید بر حضور فیزیکی و توجه متمرکز به یکدیگر، این فرصت را فراهم می آورد تا کیفیت ارتباطات به جای کمیت پیام ها سنجیده شود. کارشناسان سلامت روان با اشاره به اهمیت ارتباطات انسانی در بهبود وضعیت روانی جامعه، برگزاری آیین هایی مانند شب یلدا را عاملی برای تقویت امید و نشاط می دانند.
🔻روابط عمومی دانشگاه: آیین های سنتی مانند شب یلدا چگونه باعث کاهش اضطراب می شود؟
🖋دکتر دانایی: در زندگی مدرن به گفته ی متخصصان، در شرایطی که سبک زندگی مدرن گاه فاصله هایی میان اعضای خانواده ایجاد کرده است، پاسداشت آیین های سنتی می تواند در کاهش اضطراب، تقویت روابط خانوادگی و افزایش رضایت از زندگی مؤثر باشد.
🔻روابط عمومی دانشگاه: آیا دلایل روانشناختی در این خصوص وجود دارد؟
🖋دکتر دانایی: بله، دلایل روانشناختی این امر عبارتند از:
⚪️ایجاد حس تعلق : شرکت در یک مراسم مشترک و مورد احترام جمعی، نیاز اساسی انسان به تعلق خاطر را ارضا میکند. این حس، در برابر افسردگی و تنهایی مقاومتی قوی ایجاد می نماید.
⚪️کاهش استرس مزمن: تعاملات مثبت و خنده، سطح کورتیزول (هورمون استرس) راکاهش می دهد و باعث ترشح اندورفین ها می شود.
⚪️انتقال ارزشها و ثبات: تکرار یک آیین در طول نسلها، به ویژه برای کودکان و نوجوانان، حس ثبات و پیوستگی در یک ساختار فرهنگی و خانوادگی را تقویت می کند، که خود یک عامل ثبات بخش روانی است.
⚪️یلدا به مثابه نماد سلامت روان: پایداری و امید از سوی دیگر، یادآوری مفاهیم فرهنگی و تاریخی یلدا، همچون پایداری در برابر تاریکی و امید به طلوع روشنایی، میتواند نمادی از سلامت روان در جامعه باشد. این استعاره عمیق، به افراد یادآوری می کند که حتی در دشوارترین مقاطع زندگی (تاریکی)، روزهای روشن (امید) فرا خواهندرسید.
🔻روابط عمومی دانشگاه: توجه به شادی های ساده و ارزشهای مشترک، احساس پویایی و همدلی چه تاثیری در روحیه فرد دارد؟
🖋دکتر دانایی: مطمعنا موجب افزایش حس پویایی و همدلی خواهد شد. این تمرکز بر داشته ها و لحظات مشترک، الگوی فکری فرد را از حالت کمالگرایی یا تمرکز بر کمبودها، به سمت قدردانی تغییر می دهد. مطالعات نشان می دهند که تمرین قدردانی به طور مستقیم با افزایش سطح کلی خوشبختی مرتبط است.
🔻روابط عمومی دانشگاه: چه توصیه برای یلدایی مؤثر دارید؟
🖋دکتر دانایی: توصیه می شود در این شب با دوری از فضای مجازی و تمرکز بر گفت وگوهای صمیمی، لحظاتی آرام و بانشاط را در کنار خانواده تجربه کنید. این توصیه بر مبنای اصول "حضور ذهن درمانی" استوار است.