رییس گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی به مناسبت روز ملی عسل گفت:عسل به عنوان یکی از ارزشمندترین فرآوردههای طبیعی، از دیرباز در فرهنگ غذایی و دارویی ایران جایگاهی ویژه داشته است.
مهندس مریم کلاهدوز، ضمن گرامیداشت این روز، نکاتی را در خصوص ضرورت استفاده از عسل طبیعی در سبد غذایی خانوار مطرح کرد و در خصوص فلسفه نامگذاری روز ملی عسل اظهار داشت: در ایران۳۱ مرداد ماه هر سال در تقویم رسمی ایران به عنوان روز ملی عسل ثبت شده است. نامگذاری این روز در تقویم سلامت، نه تنها فرصتی برای تجلیل از زحمات و حمایت از زنبورداران و تولیدکنندگان داخلی و بیان اهمیت زنبورعسل در گردهافشانی و حفظ تنوع زیستی است، بلکه دعوتی برای بازگشت به سمت رژیمهای غذایی اصیل، معرفی عسل و سایر محصولات زنبورعسل مانند موم، ژل رویال و برهموم؛افزایش آگاهی درباره تشخیص عسل باکیفیت و پرهیز از عسل تقلبی و کاهش مصرف قندهای مصنوعی و همچنین آگاهیبخشی به جامعه در جهت جایگزینی عسل طبیعی به جای شکر و شیرینکنندههای مصنوعی در میانوعدهها و رژیمهای روزانه است.
مریم کلاهدوز در ادامه به ارزشهای تغذیهای عسل اشاره کرد و افزود: عسل تنها یک شیرینکننده ساده نیست؛ بلکه مجموعهای از آنزیمها، اسیدهای آمینه، ویتامینها، مواد معدنی و آنتیاکسیدانهای ارزشمند است. مصرف اصولی عسل میتواند در تقویت سیستم ایمنی بدن، بهبود عملکرد دستگاه گوارش و همچنین التیام سریعتر زخمها نقش مؤثری ایفا کند.
کلاهدوز با اشاره به اهمیت مصرف عسل در گروههای سنی مختلف تأکید کرد: مطابق با دستورالعملهای تغذیهای، مصرف عسل برای کودکان زیر یک سال به دلیل خطر “بوتولیسم نوزادی” اکیداً ممنوع است؛ اما برای سایر گروههای سنی، عسل میتواند منبع انرژی با کیفیتی باشد. البته همواره توصیه ما بر رعایت اعتدال در مصرف است؛ چرا که عسل نیز مانند سایر مواد قندی، کالری بالایی دارد و زیادهروی در آن میتواند منجر به اضافه وزن و چاقی شود. همچنین افراد مبتلا به دیابت باید عسل را مانند قند و سایر کربوهیدراتها حساب کنند. عسل درمان دیابت نیست و معمولاً مزیت قابلتوجهی نسبت به شکر برای کنترل قند خون ندارد و مصرف زیاد عسل میتواند موجب افزایش وزن، پوسیدگی دندان و بالا رفتن قند خون شود.مقدار متعادل برای فرد سالم معمولاً حدود ۱ تا ۲ قاشق چایخوری در یک نوبت است؛ بهتر است جایگزین بخشی از قندهای افزوده شود، نه اینکه به رژیم غذایی اضافه شود.
وی از جمله فواید احتمالی عسل را به شرح ذیل بیان داشت:
تسکین سرفه و گلودرد: بهویژه یک قاشق چایخوری عسل پیش از خواب در کودکان بالای یک سال و بزرگسالان میتواند سرفه شبانه را کاهش دهد.
خاصیت آنتیاکسیدانی: عسلهای تیرهتر معمولاً ترکیبات فنولی بیشتری دارند و میتوانند به خنثیکردن بخشی از رادیکالهای آزاد کمک کنند.
تأمین سریع انرژی: به دلیل داشتن قندهای ساده، انرژی نسبتاً سریعی فراهم میکند؛ البته همین ویژگی باعث افزایش قند خون میشود.
کمک موضعی به ترمیم برخی زخمها: بعضی انواع پزشکی و استریل عسل، تحت نظر پزشک، برای درمان برخی زخمها استفاده میشوند؛ عسل خوراکی معمولی برای این کار مناسب نیست.
جایگزین بهتر از شکر در برخی موارد: عسل ممکن است از نظر طعم، مقدار کمتری برای شیرینکردن غذا لازم داشته باشد، اما از نظر کالری و قند همچنان باید محدود مصرف شود.
مهندس کلاهدوز در پایان با تأکید بر لزوم نظارت بر کیفیت عسلهای موجود در بازار گفت: یکی از دغدغههای اصلی ما، دسترسی مردم به عسل طبیعی و باکیفیت است که امیدواریم با ارتقای دانش تغذیهای شهروندان و شناسایی منابع معتبر، شاهد افزایش سرانه مصرف عسل طبیعی به عنوان یک ماده غذایی سلامتمحور در سفرههای خانوادههای ایرانی باشیم.