معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی نیشابور از فرارسیدن روزجهانی آگاهی سازی اوتیسم که یکی از هفت روز به رسمیت شناخته شده سازمان ملل متحد در رابطه با سلامتی است خبر داد.
دکتر حامد جز جلالیان با گرامیداشت روز جهانی اوتیسم گفت: روز اوتیسم یکی از هفت روز رسمی سازمان ملل متحد(UN – Global Issues – Health ) است که در رابطه با سلامتی رسمیت یافتهاست. روز جهانی آگاهی از اتیسم با توجه به قطعنامه 139/62 مجمع عمومی سازمان ملل متحد از سال 2008 در تاریخ 2 آوریل( 14 فروردین ماه) نامگذاری شده و امسال با شعار “اوتیسم ناتوانی نیست” (World Autism Awareness Day) جهت توجه جهانی به اهمیت این بیماری مطرح شده است.
وی افزود: اوتیسم اختلالی رشدی- عصبی است که خودش را در سالهای اولیه رشد کودک عیان میکند. بنا به آمار مؤسسه autisemspeaks تقریبا از هر ۴۴ تولد، یک فرد مبتلا به اوتیسم است، آمار ابتلا به این بیماری حدود یک درصد از جمعیت برآورد می شود و این آمار برای نیشابور بزرگ بیش از400 نفر مبتلا است.
دکتر نجمه عابدی شرق مدیر گروه سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشت: اختلالات اوتیسم (ASD) گروه متنوعی از شرایط هستند مشخصه آنها درجاتی ازمشکل در تعامل اجتماعی و ارتباطات فرد، الگوهای غیرمعمول فعالیت ها و رفتارها هستند، برای مثال مشکل در انتقال از یک فعالیت به فعالیت دیگر، تمرکز برجزئیات و واکنشهای غیر عادی به احساسات در این افراد نسبت به سایر افراد متفاوت است. توانایی ها و نیازهای افراد اوتیستیک متفاوت است و می تواند در طول زمان تکامل یابد. درحالی که برخی از افراد مبتلا به اوتیسم می توانند به طور مستقل زندگی کنند، برخی دیگر دارای ناتوانی شدید هستند و نیاز به مراقبت و حمایت مادام العمر دارند. اوتیسم اغلب بر تحصیل وفرصتهای شغلی افراد تأثیر می گذارد. نگرشهای اجتماعی و سطح حمایت ارائه شده توسط مقامات کشوری و سازمان های بین المللی عوامل مهمی هستندکه کیفیت زندگی افراد مبتلا به اوتیسم را تحت تاثیر قرار می دهند. ویژگیهای اوتیسم ممکن است دراوایل دوران کودکی تشخیص داده شود، اما اوتیسم گاهی تا سنین بالاتر تشخیص داده نمی شود. سطح عملکرد فکری در میان افراد اوتیستیک به طورگسترده ای متفاوت است.
دکتر عابدی شرق تصریح کرد: طیف وسیعی از مداخلات، از اوایل کودکی و در سراسر طول عمر، می تواند رشد، سلامت، رفاه و کیفیت زندگی افراد اوتیستیک را بهبود بخشند. دسترسی به موقع به مداخلات روانی اجتماعی مبتنی بر شواهد اولیه می تواند توانایی کودکان اوتیستیک را برای برقراری ارتباط موثر و تعامل اجتماعی بهبود بخشد، شناسایی و مداخله به موقع در سنین طلایی 2 تا 5 سالگی تاثیر قابل ملاحظه ای در آینده بیماران دارد به همین دلیل نظارت بر رشدکودک به عنوان بخشی از مراقبتهای بهداشتی معمول مادر و کودک توصیه می شود. ضروری است که پس از تشخیص اوتیسم، به کودکان ،نوجوانان وبزرگسالان مبتلا به اوتیسم و اطرافیان آنها اطلاعات، خدمات، ارجاعات و پشتیبانی عملی، مطابق با نیازها و شرایط فردی و درحالت کامل آنها ارائه شود.
بهاره کوثری کارشناس گروه سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد خاطر نشان کرد: کودکان مبتلا به اوتیسم استعداد های شگرفی در زمینه های مختلف دارند و در صورتی که محیط و امکانات مناسبی برایشان فراهم شوند می توانند استعداد ها و توانایی های خود را بروز دهند. توجه به نشانه های اوتیسم بسیار حائز اهمیت است کودکان دارای اوتیسم را با یک یا چند نشانه نمیتوان تشخیص گذاری کرد بلکه باید یک مجموعه از علائم در کودک مشاهده شود و این علائم نیز ممکن است قبل یا بعد از دو سالگی آشکار شوند. یک نکته مهم در این رابطه فراوانی علائم است، بعضی از این علائم در کودکان دارای رشد بهنجار (عادی) نیز دیده میشود ولی در کودکان دارای اوتیسم با شدت و فراوانی بیشتری مشاهده میشود. برخی علائم این بیماری قبل از دو سالگی شامل این موارد است: 1- کودک علاقهای به محرکهای اجتماعی مثل نگاه کردن به چهره افراد دیگر ندارد. 2- عدم یا ضعف تماس چشمی 3- عدم لبخند اجتماعی 4- عدم یا ضعف واکنش به صداهای محیط 5- عدم یا ضعف برگشت به اسم 6- برای دیدن منبع صدا اشتیاقی ندارد. 7- عدم علاقه به لمس و در آغوش گرفته شدن 8- عدم واکنش به بازیهای معمول و مورد علاقه سایر کودکان 9- عدم غان و غون در سنین سه تا شش ماهگی و عدم نشان دادن علائم اولیه گفتار 10- عدم استفاده از حرکات بدنی و ایما و اشاره،.
وی افزود: علائم اوتیسم بعد از دو سالگی شامل دو دسته است: 1- ارتباط و مهارت اجتماعی 2-رفتار و علایق محدود.
برخی از این علایم شامل: روتین سازی ناراحتی از تغییرات (در نظم خانه، جای خواب، مسیر بازگشت، نوع و بافت لباس و سایر موارد)، واکنش شدید یا عدم واکنش به محرکهای حسی (بیش حسی و کم حسی)، عدم درک احساسات و حالت عاطفی دیگران و عدم نشان دادن همدلی، عدم واکنش به اسم، عدم در میان گذاشتن علایق (مواردی غیر از بیان درخواست) با بالا رفتن سن کودک علائم نیز تغییر خواهند کرد و در نوجوانی و بزرگسالی نیز شکل دیگری به خود خواهند گرفت.
دکتر عابدی شرق در پایان افزود: بر اساس گزارش مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا، هیچ راهی مانند آزمایش خون، تصویربرداری، نوار مغز، نقشه مغز و سایر موارد برای تشخیص اوتیسم وجود ندارد. تشخیص رسمی باید توسط دو متخصص که از تشخیص همدیگر اطلاعی نداشته باشند صورت بگیرد، متخصصینی که قابلیت تشخیص گذاری اوتیسم دارند عبارتند از: 1- روانشناس بالینی کودک نوجوان 2- متخصص مغز و اعصاب کودک (نورولوژیست اطفال) 3- روانپزشک اطفال
تشخیص قطعی اوتیسم بعد از دو سالگی صورت میگیرد. در این زمان متخصصین باید به رفتار و سیر پیشرفت مهارتهای رشدی و حرکتی کودک توجه کنند و تشخیص اوتیسم در دو مرحله صورت میگیرد: مرحله اول غربالگری فرایند رشد: مراحل رشد کودک باید سنجیده شود و این بخش معمولا توسط گزارش والدین یا تکمیل فرم توسط والدین صورت می گیرد. مرحله دوم ارزیابی جامع بالینی اوتیسم: شامل ارزیابی دقیق کودک و مصاحبه همه جانبه با والدین است که تقریبا تمامی جوانب رشدی را در بر میگیرد.
مدیر گروه سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد گفت: معاونت بهداشت و درمان دانشگاه علوم پزشکی جهت شناسایی، مداخله و درمان بیماران با همکاری بهزیستی فعالیت گستره ای در سطح تمام خانه های/پایگاه های بهداشت و مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان دارند. این خدمات شامل خدمات غربالگری اولیه در تمام مراکز خدمات سلامت شهری و روستایی توسط تست های معتبر و با کادر آموزش دیده است که در صورت احتمال اوتیسم کودک جهت خدمات تشخیصی توسط متخصص روانپزشکی به کلینیک تخصصی ارجاع و با تایید متخصص جهت دریافت درمان فردی مانند گفتاردرمانی، کاردرمانی و .. به مراکز تخصصی درمانی ارجاع می شوند.
وی خاطر نشان کرد: این خدمات برای کودکان زیر 7 سال کاملا رایگان است. و از تمامی همشهریان گرامی خواست جهت دریافت خدمات غربالگری اولیه به نزدیک ترین مرکز جامع خدمات سلامت محل سکونت خود مراجعه کنند.