مدیر گروه جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی نیشابور، با تأکید بر اهمیت حفظ ارتباطات اجتماعی سالمندان گفت: سالمندی نباید به معنای کنار گذاشته شدن فرد از زندگی خانوادگی و اجتماعی باشد و نباید اجازه دهیم سالمند به تدریج از روابط، تصمیمگیریها و فعالیتهای اجتماعی حذف شود. گاهی سالمند از نظر جسمی در کنار خانواده حضور دارد، اما از نظر اجتماعی دیده نمیشود و همین مسئله میتواند زمینهساز احساس تنهایی، انزوا و آنچه میتوان از آن به عنوان «مرگ اجتماعی» یاد کرد، شود.
دکتر احمد عربخانی اظهار کرد: مراقبت از سالمند تنها به تأمین دارو، تغذیه و نیازهای جسمی محدود نمیشود؛ سالمند به ارتباط، احترام، احساس تعلق و مفید بودن نیاز دارد. بنابراین باید فرصت مشارکت سالمندان در تصمیمهای خانوادگی و فعالیتهای اجتماعی متناسب با تواناییهایشان فراهم شود و تا حد امکان استقلال و نقش اجتماعی آنان حفظ شود.
کارشناس واحد سلامت سالمندان معاونت بهداشت، با اشاره به نقش خانواده در پیشگیری از انزوای اجتماعی سالمندان گفت: گفتوگو با سالمند، شنیدن صحبتهای او، نظرخواهی در تصمیمهای خانوادگی، حفظ ارتباط او با دوستان و بستگان و دعوت به فعالیتهای اجتماعی و خانوادگی، از جمله اقداماتی ساده اما مؤثر برای حفظ ارتباط اجتماعی سالمند است.
سمیه برجی با اشاره به این نکته که کمک کردن به سالمند با انجام دادن همه کارها به جای او تفاوت دارد و نباید مراقبت، منجر به حذف استقلال و نقش اجتماعی فرد شود، افزود: استقلال سالمند را تا جایی که ایمنی اجازه میدهد، حفظ کنیم. از طرفی سالمندان باید متناسب با شرایط جسمی و روحی خود فرصت حضور در فعالیتهای فرهنگی، آموزشی، تفریحی و اجتماعی را داشته باشند و خانوادهها نیز نباید صرفاً به دلیل افزایش سن، نقش و مسئولیت اجتماعی آنان را نادیده بگیرند. حفظ ارتباطات اجتماعی و مشارکت معنادار میتواند در ارتقای کیفیت زندگی سالمندان نقش مهمی داشته باشد.
وی افزود: امروزه فناوری و ارتباطات مجازی را نیز میتوان به ابزاری برای حفظ ارتباط تبدیل کرد؛ بهویژه زمانی که دیدار حضوری با دوستان و بستگان دشوار است. آموزش استفاده از تلفن همراه، تماس تصویری و شبکههای ارتباطی میتواند به حفظ ارتباط سالمند با خانواده و جامعه کمک کند.
برجی در پایان تأکید کرد: برای جلوگیری از «مرگ اجتماعی» سالمندان همیشه به اقدامات بزرگ نیاز نداریم؛ گاهی یک تماس تلفنی، یک دیدار، پرسیدن نظر سالمند یا دعوت او به یک فعالیت خانوادگی میتواند این پیام را منتقل کند که هنوز دیده میشود، شنیده میشود و حضورش برای خانواده و جامعه ارزشمند است. سالمند را فقط مراقبت نکنیم؛ او را در زندگی، خانواده و جامعه مشارکت دهیم.


