به مناسبت هفته سرطان خدمت آقای دکتر حمید دانایی روانپزشک و مدیر گروه سلامت روان، اجتماعی معاونت بهداشت دانشگاه عوم پزشکی نیشابور رسیدیم تا از نقش استرس و نگرانی در سرطان از ایشان چند سوال بپرسم.
ضمن تشکر از شما آقای دکترکه در این گفت و گو شرکت کردید، بفرمائید استرس بر روی سلامت ما تاثیرگذار است؟
دکتر دانایی: امروزه زندگی پر از فشار و نگرانی است؛ مشکلات کاری، مالی یا خانوادگی باعث میشوند خیلی از ما در بیشتر روزها احساس استرس، دلهره یا اضطراب داشته باشیم.کمی استرس طبیعی است و حتی گاهی کمک میکند در موقعیتهای سخت بهتر عمل کنیم. اما وقتی استرس طولانی و شدید شود، میتواند بدن را خسته کند و روی سلامت ما، از جمله خطر ابتلا یا تشدید سرطان، اثر بگذارد.
سوال- استرس چه تأثیری روی بدن دارد؟
جواب-وقتی استرس داریم بدن هورمونهایی مثل آدرنالین و کورتیزول ترشح میکند تا با وضعیت خطر مقابله کند. اگر این حالت فقط گاهی اتفاق بیفتد، مشکلی نیست؛اما اگر مدت زیادی ادامه پیدا کند، باعث میشود سیستم دفاعی بدن ضعیف شود،بدن سختتر با بیماریها بجنگد، و زمینه برای رشد سلولهای بیمار فراهم شود.
س- نقش استرس در ایجاد التهاب چیست؟
ج-استرس زیاد، در بدن نوعی التهاب پنهان ایجاد میکند؛ یعنی سلولهای بدن مدام در حالت آمادهباش هستند. این التهاب در طولانیمدت ممکن است باعث آسیب به سلولها و افزایش خطر بروز سرطان شود.
س-اضطراب چگونه باعث ایجاد رفتارهای ناسالم می شود؟
ج-وقتی نگران یا بیقرار هستیم، معمولاً رفتارهایی داریم که برای بدن خوب نیست مثل:• کمخوابی یا خواب نامنظم• خوردن غذاهای چرب و ناسالم• سیگار کشیدن یا نوشیدنیهای مضر• بیتحرکی و کمورزشیمجموعهی این عادتها میتواند احتمال بیمار شدن را بالا ببرد یا باعث شود درمانها کمتر اثر بگذارند.
س- اثر استرس بر کسانی که سرطان دارند چیست؟
ج-در افرادی که سرطان دارند، استرس زیاد میتواند باعث: خستگی زودتر،کاهش اثر داروها، تضعیف روحیه و امید و حتی کند شدن روند بهبودی شود. به همین دلیل، آرامش ذهنی و روحیهی مثبت بخش مهمی از درمان است. افزایش سرعت پیشرفت تومور؛ کاهش قدرت تحمل درد و عوارض داروها
س- چطور استرس را کمتر کنیم؟
ج-چند کار ساده اما مؤثر وجود دارد که میتواند به کاهش استرس کمک کند:هر روز کمی ورزش سبک مثل پیادهرویصحبت با دوستان و خانواده درباره احساساتتنفس عمیق یا انجام تمرینهای آرامسازیگوش دادن به موسیقی آراممراجعه به روانشناس اگر اضطراب شدید باشید
سخن آخر:
استرس و اضطراب به تنهایی باعث سرطان نمیشوند، اما وقتی زیاد و طولانی شوند، بدن را ضعیف میکنند و ممکن است زمینه را برای بیماری فراهم کنند. یاد گرفتن روشهای آرامش و کنترل استرس، کمک بزرگی به پیشگیری و حتی درمان سرطان میکند.