رئیس گروه جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی نیشابور، همزمان با هفته جهانی آگاهیرسانی تیروئید، بر نقش کلیدی اختلالات غده تیروئید در بروز علائم شبهزوال عقل در سالمندی تأکید کرد.
دکتر احمد عربخانی گفت: دمانس یا زوال عقل، به مجموعهای از علائم بالینی اطلاق میشود که بر اثر آسیبهای مغزی پدید آمده و موجب افت عملکرد در حوزههای حافظه، تفکر و رفتارهای اجتماعی میگردد. از منظر آسیبشناسی پزشکی، دمانس به دو گروه عمده تقسیم میشود: دمانسهای برگشتناپذیر که بارزترین نمونه آن بیماری آلزایمر است و دمانسهای برگشتپذیر که در پی کمبودهای تغذیهای یا بیماریهای غدد ایجاد میشوند. در این میان، نارساییهای غده تیروئید یکی از اصلیترین و در عین حال درمانپذیرترین علل بروز علائم شناختی محسوب میشود.
وی بیان کرد: بسیاری از علائمی که خانوادهها به اشتباه آن را به دمانسهای مزمن و غیرقابل درمان نسبت میدهند، در واقع تظاهرات ثانویه ناشی از نارساییهای غده تیروئید است. کمکاری تیروئید میتواند با ایجاد کندی در فکر و گفتار، فراموشی و کاهش تمرکز و حتی تغییرات رفتاری، نمایی بالینی مشابه دمانس ایجاد کند که در اصطلاح پزشکی از آن به عنوان دمانس برگشتپذیر یاد میشود.
کارشناس واحد سلامت سالمندان معاونت بهداشت به بررسی ابعاد دیگر این اختلالات پرداخت و اظهار داشت: علاوه بر کمکاری، پرکاری تیروئید نیز میتواند با علائمی نظیر بیقراری، اضطراب، حواس پرتی، ضعف حافظه و اختلال خواب کیفیت زندگی سالمند را با چالش مواجه سازد.
سمیه برجیخاطر نشان کرد: ارزیابی سطح هورمونهای تیروئید باید به عنوان گامی مهم در ارزیابی مشکلات حافظه مدنظر قرار گیرد. برخلاف بیماری آلزایمر که ماهیتی پیشرونده دارد، اختلالات تیروئید در صورت تشخیص زودهنگام، کاملاً تحت کنترل بوده و با مصرف دارو و تعادل هورمونی، بخش عمدهای از توانمندیهای شناختی و حافظه فرد به حالت طبیعی باز میگردد. لذا توصیه میگردد انجام یک آزمایش ساده تیروئید در اولویت قرار گیرد.