روانپزشک و مدیر گروه سلامت روان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی نیشابور، براهمیت حیاتی مدیریت هیجانات در پیشگیری و کنترل حملات آسم تأکید کرد و راهکارهای عملی برای عموم مردم ارائه داد.
وی با تشریح ارتباط بین وضعیت روحی و جسمی، بیان داشت که هیجانات شدید، چه از نوع مثبت و چه منفی، میتوانند نقش قابل توجهی در بروز یا تشدید علائم آسم ایفا کنند.
هیجانات شدید، محرک حملات آسم
دکتر دانایی توضیح داد که هیجانات شدید مانند گریه، خنده از شدت زیاد، و استرسهای طولانیمدت، با ایجاد تغییرات فیزیولوژیکی در بدن، میتوانند به عنوان عامل تحریککننده در افراد مبتلا به آسم عمل کنند.
- تأثیر هورمونها: وی تشریح کرد: هنگام تجربه هیجانات شدید، بدن هورمونهایی مانند آدرنالین ترشح میکند که میتواند باعث انقباض عضلات راههای هوایی شود.
- تغییر الگوی تنفس: دکتر دانایی همچنین افزود: تنفس سریع و سطحی در هنگام گریه یا خنده شدید، میتواند ورود هوا به ریهها را دشوارتر کند.
- ضعف سیستم ایمنی: استرس مزمن نیز، بنا به گفته وی، سیستم ایمنی بدن را ضعیف کرده و التهاب در راههای هوایی را افزایش میدهد که این خود زمینهساز حملات آسمی خواهد بود.
راهکارهای روانشناختی برای کنترل هیجانات و پیشگیری از آسم
دکتر دانایی برای مدیریت بهتر هیجانات و کاهش احتمال بروز حمله آسم، راهکارهای زیر را پیشنهاد کرد:
- شناخت هیجانات: اولین گام، شناخت و پذیرش هیجانات خود است. باید بدانید که چه عواملی باعث تحریک شما میشوند و چگونه به آنها واکنش نشان میدهید.
- تکنیکهای تنفس عمیق: در زمان احساس استرس، عصبانیت یا حتی هیجانزدگی بیش از حد، تمرین تنفس عمیق شکمی میتواند به آرامش سیستم عصبی و تنظیم تنفس کمک کند. توصیه میشود چند دقیقه دم و بازدم عمیق تمرین شود.
- ذهنآگاهی (Mindfulness): تمرین ذهنآگاهی به شما کمک میکند تا در لحظه حال حضور داشته باشید و از قضاوت کردن هیجانات خود پرهیز کنید. این تمرین میتواند شامل تمرکز بر حواس پنجگانه یا مدیتیشنهای کوتاه باشد.
- فعالیتهای آرامشبخش: گنجاندن فعالیتهای آرامشبخش در برنامه روزانه مانند گوش دادن به موسیقی ملایم، پیادهروی در طبیعت، یوگا یا صرف وقت با عزیزان، میتواند به کاهش سطح استرس کمک کند.
- مدیریت خنده و گریه شدید: اگر متوجه شدید که خنده یا گریه شدید شما را دچار تنگی نفس میکند، سعی کنید به تدریج تنفس خود را با تمرکز بر بازدم طولانیتر تنظیم کنید. در صورت امکان، کمی از موقعیت تحریککننده فاصله بگیرید تا آرام شوید.
- مشورت با متخصص: در صورتی که احساس میکنید هیجانات شما از کنترل خارج شده و تأثیر منفی بر سلامت جسمیتان (مانند آسم) میگذارد، حتماً با یک روانپزشک یا روانشناس مشورت کنید.
دکتر دانایی در پایان خاطرنشان کرد: سلامت روان و سلامت جسم، ارتباط تنگاتنگی با هم دارند. با یادگیری و بهکارگیری مهارتهای مدیریت هیجانات، میتوانیم گامی مؤثر در جهت بهبود کیفیت زندگی و پیشگیری از بیماریهای مزمن مانند آسم برداریم.